الشيخ محمد تقي بهجت
333
استفتائات (فارسى)
حالت اوّل : توافق مىكنند آقاى . . . مبلغ . . . تومان از آقاى . . . دريافت كند و با آن كار و تجارت نمايد و در مقابل از منافع حاصله مبلغ . . . تومان ماهيانه به صاحب پول بدهد ، مشروط بر آن كه كلّ منافع حاصلهى ماهيانه از سود پرداختى فوق كمتر نباشد و ضرر احتمالى وارده را عامل تقبّل نموده مدّت . . . ماه . حالت دوّم : توافق گرديد آقاى . . . مبلغ . . . تومان وجه نقد از آقاى . . . دريافت و با آن كار و تجارت نمايد و از صددرصد سود حاصله ماهيانه كه عامل اعلان مىكند مثلًا 50 % به عامل و 50 % به صاحب پول تعلّق گيرد و ضرر واردهى احتمالى را عامل تقبّل نمود مدّت . . . سال . حالت سوّم : توافق گرديد آقاى . . . مبلغ . . . تومان وجه نقد از آقاى . . . دريافت و با آن كار و تجارت نمايد . چنانچه سود اعلان شده ماهى مثلًا بين 10000 تا 15000 تومان باشد ، 50 % عامل و 50 % صاحب پول و اگر سود بين 50 تا 100 هزار تومان باشد ، 30 % به عامل و 70 % به صاحب پول و به همين ترتيب ، عامل ضرر احتمالى را تقبّل نمود ، مدّت . . . ماه . حالت چهارم : توافق گرديد آقاى . . . مبلغ . . . تومان وجه نقد از آقاى . . . دريافت و با آن ، كار و تجارت نمايد و ماهيانه مبلغ . . . تومان از سود حاصله به صاحب پول پرداخت نمايد و در پايان مدّت چنانچه از سود پيشبينى شده ، مازادى باقى ماند مثلًا 50 % به صاحب پول بدهد عامل ضرر احتمالى را قبول نمود مدّت . . . ماه . حالت پنجم : توافق شد آقاى . . . مبلغ . . . تومان از آقاى . . . دريافت و با آن كار و تجارت نمايد و از سود حاصله ماهى . . . تومان به صاحب پول بدهد و كليّهى ضرر واردهى احتمالى را نيز عامل تقبّل كرد مدّت . . . ماه . ج . در فرض دوّم و سوّم اگر يكى را تعيين و فرضهاى ديگر را به صورت شرط قرار دهند ، مضاربه صحيح است ؛ ولى فرض اوّل و چهارم و پنجم خالى از اشكال نيست .